Duurzaam leren

In het ontwikkelteam 'Onderzoekend & Ontwerpend Leren' hebben we ons vanaf het begin van het schooljaar 2013-2014 beziggehouden met hoe we het initiatief voor het leren weer terug aan de kinderen kunnen geven. In het ontwikkelteam ga je niet alleen op zoek naar oplossingen en antwoorden op je eigen problemen en vragen, maar het doel is dat andere leerkrachten er ook iets aan hebben. Dit heeft geleid tot verschillende manieren om los te komen van de lesmethoden door meer thematisch te gaan werken, een ‘groeiboekje’ waarin de kinderen zelf opschrijven waar ze goed in zijn en wat ze nog moeten leren en een ouder-kindrapport. Het onderwerp 'onderzoekend en ontwerpend leren' heeft heel verschillende producten opgeleverd en we vinden de noemer 'duurzaam leren' daar beter bij passen.

De teams waren dit jaar toevallig schoolgebonden. Jacobine de Roo, Femke Doorenbosch en Mirjam Reijntjes van basisschool De Waterkant hebben in hun klassen geprobeerd los te komen van de verschillende methoden door meer vakoverstijgend les te gaan geven. Jacobine en Mirjam hebben in hun groep 6 taal en wereldoriëntatie gekoppeld. Jacobine heeft dit met natuur en techniek gedaan en Mirjam met geschiedenis. Dit heeft geresulteerd in prachtige posters, een krant, toneelstukjes en heel veel enthousiaste kinderen. Femke heeft zich in haar groep 3-4 vooral met natuur en techniek en onderzoekend leren beziggehouden. 
De resultaten met een handige lijst do’s en don’ts zijn te vinden in deze Prezi en het Verslag onderzoek Ontwerpend en Onderzoekend Leren.

Het team van basisschool De Roos, bestaande uit Annemie Lamboo, Elly de Jong en Marjolein Brouwers, heeft zich geconcentreerd op het terugleggen van het initiatief voor het leren bij de kinderen. Elly heeft een manier gevonden om de kinderen in haar groep 4 in een veilige omgeving eigenaar te maken van hun leerproces bij het spellen. In hun eigen ‘groeiboekje’ houden de kinderen bij welke spellingsregels goed gaan en welke nog aandacht nodig hebben. De kinderen krijgen zelf het initiatief en het inzicht om te oefenen of juist mee te doen met het dictee. Het spellen is weer 'van hen’ en dit levert enthousiasme en leergierigheid op. Elly heeft dit proces en de reacties van de kinderen samengevat in het Artikel 'Veilig willen leren'.

Annemie heeft in eerste instantie voor haar groep 3 een kindrapport ontwikkeld waarin de kinderen antwoord geven op vragen als: ‘wat is mijn talent’ en ‘vrienden vinden mij aardig omdat’ en ‘mijn mooiste letter is’. Het rapport wordt toegevoegd in het gewone schoolrapport en wordt met de kinderen en de ouders besproken. De ouders wordt gevraagd in het kindrapport op te schrijven waarom ze zo trots zijn op hun kind. Inmiddels is haar rapport schoolbreed opgepakt en gebruiken meerdere collega’s op De Roos een variant van het kindrapport. Het proces van Annemie is te lezen in deze Prezi. Marjolein heeft haar beide collega’s ondersteund in het proces.

Anita Helderman (AWBR) en José van Gelderen (Pabo-HvA), begeleiders van het ontwikkelteam.